مَیگرِن
[Migrain]

ترجمه شده توسط دکتر نیکو تفردی با اجازه ویژه از مایو کلینیک.

پیشرفت در معالجه مَیگرِن

میگرن یک بیماری همگانی است که خود  به خود به طور نا منظّم ایجاد ضعف و ناتوانی میکند. حمله میگرن نه فقط باعث سر درد سخت و طاقت فرسا و احساس لرزش و تنش می شود، بلکه تحوّع، استفراغ و حسّاسیّت شدید به نور و صدا را به همراه دارد 

داروهای مورد نیاز برای جلوگیری فوری از علایم میگرن و همچنین داروهای دیگری که در دراز مدّت توصیه میشوند به منظور کمتر شدن حمله های میگرن وجود دارد.

داروهای ضد درد که نیاز به نسخه پزشک ندارند عبارتند از آسپرین (aspirin)، استامینوفن [(acetaminophen: تایلِنول (Tylenol) و دیگر مشتقّات آن)]، یا ایبوپروفن (ibuprofen: ادویل (Advil)، موترین آی بی (Motrin IB) و دیگر مشتقّات آن، یا داروهای ضد درد دیگر بی نیاز از نسخه پزشک، شامل کافئین (caffeine: اکسدرین میگرن (Excedrin Migraine). علاوه بر این داروها، گروه دیگری از داروها به خصوص برای درمان میگرن تهیّه شده اند و نیاز به نسخه پزشک دارند. این گروه از داروها عبارتند از سوماتریپتان (sumatriptan شامل: امیتریکس (Imitrex)، تو سیمرا (Tosymra) و سایر مشتقّات آن. ریزاتریپتان (Rizatriptan) شامل مکسالت ( Maxalt) و ناراتریپتان (Naratriptan) شاملو مرگ (Amerge) و سایر مشتقّات آن که میتوانند بصورت قرص، آمپول و یا اسپری بینی مورد استفاده قرار گیرند.

طی سالهای زیادی، جلوگیری از میگرن با استفاده از داروهایی که برای معالجه بیماری های مشخّص دیگری مانند داروی پایین آورنده فشار خون، ضد افسردگی و ضد صرع صورت میگرفت. این داروها اثرات جانبی مانند سرگیجه و دل بهم خوردگی داشت که ادامه استفاده از آنها مشکل بود.

امروزه لیست داروهای معالجه میگرن گسترش یافته. مصاحبه با دکتر امل استارلینگ، متخصّص اعصاب مایوکلینیک را ذیلا ملاحظه فرمایید.

پرسش: چگونه درمان و پیشگیری میگرن در حال تغییر بوده است؟

پاسخ: قبل از سال ۲۰۱۸درمان های گوناگون تصویب شده ای بوسیله سازمان فود اَند دِراگ اَدمینیستریشن (Food and Drug Administration) وجود داشت ولی این داروها برای درمان سایر بیماری ها مانند افسردگی هم بکار می رفت. بر اساس آزمایشات کلینیکی که روی این داروها انجام شده بود، این داروها برای درمان میگرن هم موثّر بود. ما همیشه این تصوّر را داشتیم که چنانچه دارویی مختص میگرن تهیه شود اثرات جانبی بسیار کمتری را خواهد داشت.

محقّقین میگرن دریافتند که پروتئین خاصی، به نام سی جی آر پی (CGRP)، هنگامی که حمله میگرن متوقف شد ترشّح میشود وبا دارویی مانند سوماتریپتان (sumatriptan) سطح خون پروتئین سی جی آر پی پایین میرود. زمانی که محققین سی جی آر پی را به صورت تزریق مورد مطالعه قرار دادند، متوجه حمله میگرن شدند. بنابراین یک تئوری به این صورت شکل گرفت که با سد کردن یا جلوگیری از سی جی آر پی (CGRP) یک اتّفاقی خواهد افتاد.

به این ترتیب در سال ۲۰۱۸ الگو یا درمان تازه ای برای معالجه میگرن شروع شد و آن زمانی بود که اولین سی جی آر پی آنتی بادی مونوکلونال (antibody monoclonal)برای پیشگیری میگرن توسّط اِف دی اِ (FDA) تصویب شد در واقع پیدایش این دارو درمان اختصاصی برای میگرن بود

در حال حاضر چهار سی جی آر پی (CGRP) آنتی بادی مونوکلونال (antibody monoclonal) تصویب شده به وسیله اف دی اِ (FDA) وجود دارد که عبارتند از: Eptinezumab (Vyapti), erenumab (Aimovig), fremanezunab (Ajovy) and galcanezumab (Engality). این دارو آماده برای یافتن پروتئین سی جی آر پی و یا گیرنده سی جی آر پی میباشند که در حال حاضر غیر فعِّال میباشند.

پرسش: چگونه آنتی بادی مونوکلونال با داروهای قدیمی مقایسه میشوند؟

پاسخ: به هر حال چه ما در باره داروهای قدیمی خوردنی که برای ده ها سال داشته ایم گفتگو کنیم، چه در باره آنتی بادی مونوکلونال، هیچ کدام آنها برای همه یکسان کار نمیکند.

آنچه که حقیقت دارد این است که داروی اختصاصی میگرن که موثّرتر و قابل تحمّل تر است به تصویب رسیده است.

داروهایی که قبلا برای بیماری های دیگر هم به کار میرفت اثرات جانبی بیشتری داشت در حالی که آنتی بادی مونوکلونال در آزمایشهای کلینیکی نشان داده که عوارض جانبی آن چند مورد مختصر بیشتر نبوده. یکی از عوارض جانبی اثر تزریقی سه نوع از این داروها است که ماهیانه یا هرسه ماه یکبار توصیه می شود. ایرِینومَب (Erenumab) هم اثر جانبی فشار خون بالا و یبوست شدید را به هم راه دارد

از طرف دیگر این داروها همیشه بوسیله شرکتهای بیمه پرداخت نمی شوند. اگرهم شرکتهای بیمه پرداخت کنند، بیمار اجبارا قبل از استفاده از داروی سی جی آر پی، باید داروهای مختلف دیگر را استفاده کرده باشد تا معلوم شود که آن داروها اثر مثبتی روی بیمار نداشته اند. همانطور که میدانید این داروها جدید می باشند و تشخیص اثرات جانبی آنها در دراز مدّت قابل پیش بینی نیست.

پرسش: چگونه داروهای جدید مورد نیاز با داروهای قدیمی مقایسه می شوند؟

پاسخ: در گذشته داروی تِریپتَن (triptans) و مشتقّات آن داروی اصلی و خاص میگرن بود. ولی بر اساس مطالعات انجام شده این دارو برای ۳۰ تا ۴۰ درصد از افراد مبتلا به میگرن موثّر نبود. این داروها می توانست رگهای خون را باریک کند، بنابراین افرادی که سابقه سکته مغزی، حمله قلبی، سکته خفیف مغزی و یا فشار خون بالا دارند از این دارو نباید استفاده کنند.

یوبرَولی (ubrelvy) و نورتِک اُ دی تی (nurtec ODT) از مشتقّات جدید سی جی آر پی میباشند که اثر جانبی باریک شدن رگهای خونی را ندارند. این دو داروی خوردنی، سی جی آر پی را قطع می کنند و باعث می شوند میگرن را که در حال ایجاد شدن بود متوقف کنند. تحقیقات و مطالعات بیشتری لازم است ولی این داروها خطرات داروهای ضد سر درد را ندارند.

داروی ریوُو (Reyvow) داروی جدید دیگری است هم کنش (همانند) با گیرنده سروتونین. در حالی که داروی تریپتان هم کنش با گیرنده سروتونین است با کار کردن روی گیرنده دیگر باعث باریک شدن رگهای خونی می شود، داروی ریوُو روی گیرنده دیگر کار نمیکند بنابراین اثر باریک شدن رگهای خونی را ندارد. این برای افرادی که با استفاده از داروی تریپتان معالجه شده بودند ولی به علّت سکته مغزی مجبور به ترک آن شدند بسیار مناسب است.

پرسش:آیا وسیله غیر دارویی برای درمان میگرن وجود دارد؟

پاسخ: وسایل غیر تهاجمی ( بدون جراحی) نورو مادولیشن (Neuromodulation) که ضربه های الکتریکی یا مغناطیسی به سر، گردن، یا بازو وارد می کند وجود دارند. این وسایل در ارتباط با پزشکی نمی باشد.

مغز انسان عضوی است بسیار پیچیده و موظف برای انجام جریانهای الکتریکی که انسان قادر به حرکت، صحبت، فکرو احساس کردن میباشد. میگرن نتیجه فعالیت الکتریکی غیر طبیعی مغز است. وسایل نورو مدولیشن بر قسمتهای مختلف مغز و مسیرهای گوناگون مغز کار می کند و سعی بر آن دارد که فعالیتهای غیر طبیعی مغز را به صورت طبیعی درآورد.

در حال حاضر وسایلی که در دسترس می باشد عبارتند از [سینگل پالس ترانس کِرانیال مَگنِتیک استیمولیشن (single-pulse transcranial magnetic stimulation) (sTMS mini)], [اکسترنال تری ژمینال (trigemina) nerve stimulation (Cefaly Dual)]، [نان اینویسیو ویگز نرو استیمولیشن (noninvasive vagus nerve stimulation) (gammacore Sapphire)] و [ریموت الکتریکال نورومدوال (نری ویو) (remote electrical neuromodulation) (Nerivio)]. این وسایل مورد قبول اف بی اِ (FBA) به عنوان درمان میگرن قرار گرفته است و بعضی از آنها برای جلوگیری تصویب شده است. شرکتهای بیمه هزینه این وسایل را نمی پردازند، بنابراین به علّت گرانی دسترسی به آنها محدود است.

تمام این وسایل بدون خطر می باشند ولی اثرات جانبی مختصری دارند که نیاز به جرّاحی نیست

پرسش: قدم بعدی برای درمان میگرن چیست؟

پاسخ: با وجود آنکه درمانهای گوناگون در دسترس میباشد، ولی بعضی از افراد محروم از فواید داروها می باشند. در حالی که سی جی آر پی هدف امروزه ماست، دانشمندان اهداف دیگری نیز مورد نظر دارند. برای مثال پروتئین دیگری به نام پی اِ سی اِ پی وجود دارد که تحت بررسی و مطالعه است. ما تحقیقات را برای شناخت مولکول و پروتئین ادامه میدهیم تا درمان میگرن را برای همه پیدا کنیم.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
لطفا با ارسال نظرات، سؤالها و پیشنهادات خود (در قسمت دیدگاهها در پایین این صفحه) ما را در بهبود این سایت همراهی نمایید.