ترجمه شده توسط دکتر نیکو تفردی با اجازه ویژه از مایو کلینیک.
این مقاله شامل موارد زیر است:
- آشنایی و آموزش درباره لرزش (دست، صدا و سر)
- درمان لرزشهای بی خطر
آشنایی و آموزش دربارۀ لرزش (دست، صدا وسر)
زمانی که میخواهید بند کفش خود را ببندید و یا می خواهید یک چنگال را برای خوردن غذا در دست بگیرید، دستتان می لرزد. این لرزش ها علایمی هستند از لرزشهای بی خطر که نتیجه یک سیستم نامنظّم عصبی است که باعث لرزشهای ناخواسته می شود. گرچه اکثر افرادی که مبتلا به بیماری پارکینسون (Parkinson’s disease) میشوند بیماری آنها توام با لرزش است، ولی این نوع لرزشها بیخطر و متفاوت از بیماری پارکینسون میباشد.
لرزشهای بیخطر را میتوان لرزشهای ابتدایی و اولیه نامید. این لرزشها به هیچوجه منجر به بیماری های دیگر نمی شوند ولی میتوانند در کیفیت زندگی اثر داشته باشند. احتمالا این لرزش ها در انجام بعضی از کارهای ساده میتوانند ایجاد اشکال کنند. مثلا نوشتن یک نامه و یا تراشیدن صورت که نوعی ناتوانی محسوب میشود.
متخصصّان دقیقا دلیل لرزشهای اولیه را نمی دانند. تصوّر آنها بر این است که علّت این ناراحتی در بسیاری از مردم – تعداد آنها درصد بالایی را تشکیل میدهد- ارثی است، بنابراین مسئله ژنتیک (genetics) احتمالا نقش موثّری دارد و البتّه عوامل محیط زیست و شرایط زندگی نیز بدون تاُثیر نیست.
این نوع لرزش ها معمولا در پایان کاری که شخص می خواهد انجام دهد، شدیدتر شده و قابل رویت میشوند. برای مثال درلحظه ای که دست شخص لیوان آب را لمس میکند لرزش دست شدید تر میشود تا زمانی که دست را به طرف آن دراز می کند. خستگی، فشارهای روحی، کافئین (caffeine) و حرارت زیاد لرزشهای ابتدایی را شدیدتر میکنند
لرزشهای ابتدایی معمولا در دست، صدا و سر ایجاد میشوند. چنانچه سر دچار لرزش شود، بیان کلمات را دچار لرزش میکند. مانند گفتن “بله – بله” یا “نه – نه”. برعکس بیماری پارکینسون، لرزشهای بی خطر باعث بیماری یا ناراحتی های دیگر نمیشوند. بعضی از افرادی که دچار لرزشهای ابتدایی می شوند ممکن است در قدم برداشتن دچار لرزش شوند. با اینکه آزمایش خاصّی برای تشخیص لرزشهای اولیه وجود ندارد ولی پزشک ممکن است از علایم لرزشها و چگونگی آنها گزارشی تهیه و آزمایش فیزیکی از بدن انجام دهد. همچنین آزمایش خون و ادرار را به منظور آگاهی از سلامتی بدن توصیه میکند. همچنین پزشک ممکن است از شما بخواهد که یک لیوان آب را در دست گرفته و کمی آب بنوشید تا متوجه چگونگی لرزش دست بشود. هدف از این آزمایش تشخیص نوع لرزش (لرزش ابتدایی و لرزش مرض پارکینسون)میباشد. چنانچه تفاوت بین این دو لرزش یعنی لرزش ابتدایی و لرزش بیماری پارکینسون روشن نشود، از طریق کپی برداشتن [اسکن(scan)] به نام دوپامین ترانسپور[(dopamine transporter (DaT] تفاوت بین این دو لرزش مشخّص میشود.
درمان لرزشهای بی خطر
افرادی که مبتلا به لرزشهای ابتدایی هستند نیازی به درمان ندارند به خصوص اگر لرزشها بسیار کم باشند. ولی برای افرادی که لرزش بر کار و نحوۀ زندگی آنها اثر گذاشته درمانهایی وجود دارد:
- دارو ـ بِتا بِلاکِر(Beta blockers, داروی ضد لرزش), سِدِتیو(sedatives) و اُنابوتااینوم تاکسین (onabotulinumtoxina , نوعی بوتاکس) که از طریق تزریق لرزش را کاهش میدهد.
- تراپی – تراپیهای فیزیکی یا تراپیهایی که به ساختن و قوی شدن ماهیچه کمک میکند.
- جرّاحی – تحریک عمیق مغز از طریق فرستادن علایم مدار کوتاه که سبب لرزش میشود. این جراحی برای افراد مبتلا به لرزش شدید به کار میرود. فوکوس اولتراسوند (focused ultrasound) تکنیک جدیدی است که برای درمان لرزش به کار میرود.
چنانچه از لرزش های ابتدایی رنج میبرید، می توانید فرم زندگی خود را از طریق کنترل این نوع لرزش تغییر دهید. مهمترین کاری که میتوانید بکنید پرهیز از خوردن کافئین(caffeine)، مواد تحریک کننده ، به کار بردن تکنیکهای تمدّد اعصاب مانند مدیتیشن (meditation)، به کار گرفتن وسایلی مانند گذاشتن وسیله شناخت صدا روی کامپیوتر و یا تلفن به جای بکار بردن انگشتان روی دکمه ها و یا به کاربردن نی برای خوردن نوشیدنی. گرچه نوشیدن مقدار کمی مواد الکلی لرزش را آرامش میدهد ولی نوشیدن آن به هیچوجه توصیه نمیشود زیرا لرزش با از بین رفتن اثر الکل شدیدتر میشود و یا از آن گذشته مصرف تدریجی الکل ایجاد اعتیاد میکند.
| لرزش ابتدایی | پارکینسون | |
| وراثت فامیلی | حداقل ۵۰ درصد | فقط ۱۵ درصد از افرادی که به پارکینسون مبتلا شده اند |
| زمان شروع | اکثرا ۶۵ سال یا مسن تر در حالی که در سنین پایین ترهم شروع می شود | معمولا در سن ۵۰ سالگی اتفاق میافتد. در سنین پایین تر هم اتفاق می افتد. |
| در چه حالتی قابل رویت است ؟ | در فعّالیتّهای روزانه | اکثرا در حالت استراحت |
| چه عضوی از بدن تحت تاثیر قرار می گیرد | دستها، بازوها، سروصدا، پلکها و تعداد خوردی زانو و پا | دستها، بازوها، ساق پا، کف پا و تعداد کمی صدا و سر |
| حرکت | معمولا به ندرت در راه رفتن تاثیر می گذارد | حرکات کند، سفت، اشکال در راه رفتن و عدم تعادل در ایستادن |
| اثر الکل | لرزش را آرام میکند ولی با برطرف شدن اثر الکل لرزش شدیدتر میشود. | هیچ گونه اثری بر روی لرزش ندارد |
| فشارهای روحی | لرزش شدیدتر | لرزش شدید تر |
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
لطفا با ارسال نظرات، سؤالها
و پیشنهادات خود (در قسمت دیدگاهها در پایین این صفحه) ما را در بهبود این سایت همراهی نمایید.