healthletter.mayoclinic.com, Volume 42, Number 9 (September 2024)
فیزیوتراپی
روشی موثّر و اساسی از پزشکان
شاید نقش فیزیوتراپیستها را بیشتر درباره کمک به بهبودی افرادی تصور میکنید که دچار آسیب، جراحی و یا یک رویداد پزشکی شده اند. اما نقش آنها فقط مراقبت از شما پس از یک رویداد نیست، فیزیوتراپیستها برای جلوگیری بیماری، ورزش، تحرک بدن و بخصوص تشخیص علائم آموزش دیدهاند.
پاملا کلاین (Pamela Kline) متخصّص فیزیوتراپی سالمندان در مایو کلینیک (Mayo Clinic) در فینیکس، آریزونا (Phoenix, Arizona) معتقد است که «بهتر است که افراد سالمند برای سلامتی خود با یک فیزیوتراپیست مشورت کنند و با او در ارتباط باشید.»
این پیشنهاد به این معنی است که سالمندان میتوانند سالانه به یک فیزیوتراپیست مراجعه و با او مشاوره داشته باشند. همچنین میتواند به معنای مراجعه به یک فیزیوتراپیست برای بعضی از شرایط درمانی باشد. در برخی از مناطق ایالات متحده به دلیل کمبود پزشکان برای مراقبت از خانواده ها، از متخصصانی استفاده می کنند که در سیستمهای پزشکی دیگری مشغول به کار هستند که از جمله فیزیوتراپیستها می باشند. از این طریق برای پر کردن شکافها و صرفه جویی در هزینه ها از فیزیوتراپیستها استفاده میشود. این عمل بعضی اوقات پیشگیری ثانویه نامیده میشود، اما در واقع این روش نویدبخش نتایج بهترو کاهش هزینهها است.
فیزیوتراپیستها به احتمال زیاد برای مراقبت از افرادی که درد عضلانی یا مفصلی دارند مانند درد گردن، کمر، شانهها، باسن، زانوها، مچ پا، یا پاها را تحت تأثیر قرار میدهند. همچنین آنها مراقبتهای موثّری را در پزشکی، از جمله مشکلات تعادل، بهبودی برای سکته مغزی، بیماریهای شدید یا ضربه مغزی ارائه میدهند.
در مورد فیزیوتراپیست ها چهار نکته وجود دارد که باید آنها را بدانیم:
۱. آنها میتوانند خطر زمین خوردن را کاهش دهند
با افزایش سن، خطر زمین خوردن مخصوصا زمین خوردنهایی که منجر به مشکلات سخت و طاقت فرسا می شود افزایش مییابد. افراد شصت و پنج سال به بالا، ۶۰ در صد از زمین خوردن را تشکیل میدهند. یک بار زمین خوردن باعث زمین خوردن دوباره میشود و زمین خوردن دلیل اصلی سالخوردگی در سالمندان است.
فیزیوتراپیستها میتوانند مشکلات تعادل افراد مسن را از طریق آزمایش علائم غیر محسوس (یا نا محسوس نشانه ها، تغییرات یا عواکلی گفته می شود که به راحتی توسط حواس پنجگانه که عبارتند از: بینایی، شنوایی ، بویایی ،چشایی و لامسه قابل درک یا مشاهده نیستند.) ضعف در مفصلها، ضعف در عضلات و علائم هشدار دهنده که باعث از دست دادن تعادل میشوند تشخیص دهند. دکتر کلاین (Kline) میگوید: « آزمایشات غربالگری (تشخیصی) و یا (Screening) در پزشکی، راهبردی است برای یافتن مشکلات ناشناخته یا نشانه هایی از خطر میباشد. خطر زمین خوردن و کمبود تحرّک که باعث زمین خوردن میشود، کمک میکند. همچنین به افراد کمک میکند تا در زندگی تحرّک و فعالیت بیشتری داشته باشند.»
۲. فیزیوتراپیستها میتوانند کمک کنند تا فعّال بمانید
آیا میخواهید یک فعالیت جدید مانند پیکلبال (pickleball)، (پیکل بال ورزشی راکتی ترکیبی از تنیس، بدمینتون و پینگپنگ) را امتحان کنید؟ دکتر کلاین(Kline) میگوید: «اگر به دنبال انجام ورزش جدید یا فعّالیت در ناحیه خود هستید تا مطمئن شوید که دچار آسیبدیدگی ناشی از ورزش نمیشوید، فیزیوتراپی منبع بسیار خوبی است.» مراجعه به فیزیوتراپیست قبل از شروع یک ورزش یا فعالیت میتواند در شناسایی قسمتهایی از بدن که نیاز به تقویت یا کشش دارند، قبل از شروع یک ورزش خاص کمک کند.
۳. تراپیستها میتوانند به سلامتی ومراقبتهای بهداشتی کمک کنند؟
آیا این ضرب المثل قدیمی را شنیدهاید؟ «یک اونس (برابر با ۳۰ گرم) پیشگیری، ارزش یک پوند(برابر با ۴۵۴ گرم) برابر با درمان را دارد.» در رابطه با خطرات زمین خوردن بین افراد مسن، هر زمین خوردن که منجر به آسیبدیدگی شود به طور متوسط ۳۵۰۰۰ دلار هزینه مراقبتهای پزشکی ایجاد میکند. بیمه درمانی اکثر خسارات مربوط به زمین خوردن افراد مسن را می پردازد. اما تعداد زیادی از زمین خوردنها قابل پیشگیری هستند، به خصوص با دنبال کردن برنامه ورزشی، همراه با کشش مناسب و با نیازهای خاصی که هر شخصی نیازمند آنست.
فیزیوتراپیستها برای ارزیابی خطرات و ایجاد برنامههای پیشگیری، آموزش دیده اند. این برنامهها شامل تمرینات ورزشی جسمی، روانی و سایر اقداماتی است که برای بهبود سلامت کلی و رفع نیازهای خاص هر فردی طرّاحی شدهاند. کاهش خطرات سقوط یا زمین خوردن، قسمتی از برنامه پیشگیری خطرات در پزشکی است. مطالعات نشان داده است که درمان زمین خوردگی ها توسط یک فیزیوتراپیست، باعث آرامش و رفاه شخصی می شود. همچنین تجربیات نشان داده است که درمان توسط فیزیوتراپیستها، به طور قابل توجهی مقرون به صرفه می باشد که عبارتند از: سندرم تونل کارپال(سندرم تونل کارپال (Carpal Tunnel Syndrome) یک وضعیت شایع است که در اثر فشار بر روی «عصب میانی» (Median Nerve) در یک گذرگاه باریک مچی به نام تونل کارپال ایجاد میشود)، جریان خون ناکافی به اندامها مانند لنگش عروقی یا اینترمیتنت کلودیکیشن (Intermittent Claudication دردی است که در اثر کاهش خونرسانی به عضلات ساق پا، بهویژه هنگام راه رفتن، ایجاد میشود و با توقف حرکت تسکین مییابد)، آرتروز زانو، مشکلات تاندون یا رباط، کمردرد و توانبخشی پس از درمان سرطان میباشد.
۴.آیا آنها میتوانند در موقعیتهای مختلف به توانبخشی و بهبودی کمک کنند؟
فیزیوتراپیستها بیشتر به خاطر کمک به بهبودی پس از آسیبهای سخت و جدّی مانند جر*احی، شکستگی استخوان یا بستری شدن در بیمارستان به دلیل سکته مغزی یا حمله قلبی شناخته میشوند. اما فیزیوتراپیستها نقشهای دیگری نیز دارند. آنها میتوانند به افراد در برطرف شدن سرگیجه، بهبودی از ضربه مغزی و درمانهای سرطان مانند شیمیدرمانی کمک کنند. آنها همچنین میتوانند به افراد کمک کنند تا پس از قطع عضوی از بدن، با استفاده از اندام مصنوعی یا بدون آن به زندگی خود ادامه دهند و به آن عادت کنند.
تمرینات ورزشی در خانه برای حفظ تعادل
تمرینات ورزشی تعادلی با افزایش سن بسیار مهم هستند. تمرینات تعادلی، با تمرین ورزشهای ایروبیک (ایروبیک (aerobic) فعالیتهای ریتمیک و پیوستهای هستند که ضربان قلب و تنفس را برای مدت طولانی بالا میبرند و باعث میشوند قلب خون غنی از اکسیژن بیشتری به عضلات در حال فعالیّت برساند) و تمرینات ورزشی قوی میتوانند باعث مستقل شدن سالمندان شوند. قبل از شروع یک برنامه ورزشی جدید، با تیم مراقبتهای بهداشتی خود صحبت کنید. پس از اینکه اجازه شروع تمرینات را گرفتید، میتوانید یک یا چند مورد از گزینههای زیر را که توسط متخصّصان فیزیوتراپی کلینیک مایو توصیه شدهاند، امتحان کنید:
- پیادهروی – ورزش کردن با افزایش سن میتواند چالشبرانگیز باشد، اما انجام برخی از انواع ورزشهای ایروبیک، مانند پیادهروی، بسیار مهم است. دکتر کلاین میگوید: «استفاده از عضلات اندام تحتانی بدن (شامل عضلات باسن، عضلات ران که عبارتند از عضلات جلو ران یا چهارسر، و همسترینگ یا پشت ران، و عضلات ساق پا، پشت ساق یا گاستروکنمیوس و سولئوس است) و پیادهروی واقعاً کلید حفظ تحرک هستند.» اضافه کردن فقط 30 دقیقه فعالیت روزانه میتواند مفید باشد.
- حرکات کلاکی (Clockwork) یا ساعت مکانیکی – چند قدم از یک سطح ثابت فاصله بگیرید تا در صورت نیاز بتوانید برای حفظ تعادل خود موفق شوید. پاهایتان را کنار هم و به طرف جلو قرار دهید – این موقعیت را مانند ساعت ۱۲ روی صفحه ساعت در نظر بگیرید. از یک دوست بخواهید زمانهایی مانند ساعت ۳، ۹ و ۶ را اعلام کند. وقتی هر زمان اعلام شد، بدن خود را به آن طرف بچرخانید و پاهایتان را دوباره تنظیم کنید تا در نقطه لازم، کنار هم و رو به جلو باقی بمانند.
- بالا و پایین رفتن – روی صندلی بنشینید. بدون استفاده از بازوهایتان، به حالت ایستاده بلند شوید. سپس به آرامی به حالت نشسته برگردید. تا جایی که میتوانید تکرار کنید. سعی کنید سرعت را افزایش دهید تا احساس راحتی بیشتری کنید. دکتر کلاین میگوید: ایستادن بدون کمک گرفتن از بازوها، عضلات بزرگ پاها را قوی و کاربردی یا فعال نگه میدارد».
- چرخیدن یا چرخش – روی یک پا بایستید، زانوی خود را کمی خم کنید. سعی کنید این کار را با استفاده از یک وسیله مانند یک میز که در دسترس شما است انجام دهید. پای دیگر را به جلو، از زمین، با حرکت لگد زدن، دراز کنید. پا را به مرکز برگردانید، سپس آن را به پهلو دراز کنید، در حالی که همچنان روی پای دیگر تعادل خود را حفظ میکنید. آن را به مرکز برگردانید، سپس آن را پشت سر خود دراز کنید. پایی که “لگد” را اجرا میکند باید صاف بماند. حرکات آهسته و روان را هدف قرار دهید.
- گام (قدم) به پهلو – رو به دیوار بایستید، پاهایتان صاف و کنار هم باشند. یک گام به پهلو بردارید و با پای دیگر دنبال کنید. حرکت به پهلو را گام به گام به این شکل ادامه دهید. پاهایتان را رو به جلو و به سمت دیوار نگه دارید. در نهایت، میتوانید برای قدرت و چابکی بیشتر، نوارهای مقاومتی یا نگه دارنده را دور مچ پاهایتان ببندید.