آلرژی و حسّاسیّتهای فصلی
[Allergy and seasonal sensitivity]

ترجمه شده توسط دکتر نیکو تفردی با اجازه ویژه از مایو کلینیک.

با تحریکات آلرژی یا حسّاسیّت های فصلی مبارزه کنید.

در فصل پاییز گل های علف هرزه رَگ وید (ragweed)¹منبع، آبادیس – علف هرزه ای که از خانواده دی زی ها میباشد گرده های بسیاری را در فضا پخش میکند.

نام این علف به فارسی ابروسیا است که ایجاد تب یونجه می کند. شکفته می شود و شما برای هفته ها دچار خارش چشم، ریزش آب از بینی و عطسه هستید.

حسّاسیّتهای فصلی (seasonal allergies) – حساسیتهای فصلی که تب یونجه هم نامیده می شود میلیون ها انسان را هر ساله مورد ناراحتی هایی مانند ریزش آب از بینی، مسدود شدن بینی، عطسه کردن و ریزش آب از چشم همراه با خارش قرار میدهند. این علامتها می توانند تنفس کردن را سخت کنند و در نتیجه باعث کمبود خواب و اثر گذاشتن روی کار و فعّالیت افراد شوند. هم چنین شخص را به عفونت سینوسها و آسم یا تنگی نفس حسّاس و آلوده میکنند.

افرادی که دچار حسّاسیّت فصلی می شوند، سیستم دفاعی بدنشان متوجّه جسمی خارجی میشود که ظاهرا خطرناک نیست مانند گرده های گل که ایجاد اثرات مضر و موذی  مبکنند. سیستم دفاعی بدن پادتن یا پادزهرِ ایمونوگلوبولین (immunoglobulin)²منبع، Kidshealth.org – نوعی آزمایش خون که معمولا برای تشخیص آلرژی انجام می شود. E (IgE) را تولید می کند و تا باقی ماندن آن جسم باقی می ماند. بار دیگر که گرده تنفس می شود، پادزهر تولید شده برای دستگاه دفاعی بدن علامت می فرستد تا ماده شیمیایی لازم مانند: مثلا هیستامین (histamine) رها شده و بر علیه اثرات ایجاد شده توسّط گرده عمل کند.

گرده درختان در اوایل بهار گرده چمن در بهار و تابستان، گرده رگ وید در پاییز از معمولی ترین گرده ای هستند که ایجاد آلرژی میکنند. طول مدّتی که گرده در مکانهای مختلف وجود دارد متفاوت است و بستگی به آب و هوای مکانها دارد. می توانید حسّاسٌیت فصلی را با استفاده از دارو و کم کردن زمانی که در معرض گرده قرار دارید کنترل کنید. اگر دارو جوابگوی مضرّات حسّاسّیت نیست می توانید از طریق تزریق واکسن آلرژی (allergy shot) به نام (allergy immunotherapy) – مداوایی که زیر بنای مقاوم را در مقابل آلرژی ایجاد می کند، استفاده کنید.

از مواد آلرژی زا شدیدا پرهیز کنید.

یک راه روشن برای رهایی از آلرژی پرهیز کردن از مواد آلرژی زا است. البتّه در مورد گرده گیاهان این پرهیز از آنها عملی نیست. باد، گرده بعضی از گیاهان را از نقطه ای به نقطه دیگر منتقل میکند. بیرون نه رفتن از داخل به خارج کار مشکلی است و به هر حال غیر ممکن است که با تعدادی گرده بر خورد نداشته باشیم.

واقعیت ایجاب می کند که در بعضی از روزها یا ایّام خاص بهتر آن است که در داخل بمانیم. برای کاستن از واکنش آلرژی، نکات زیر را به کار ببرید.

• در ماههای آلرژی زا آمار گرده را چک کنید ــ با میزان گرده آشنا شوید. در ناحیه ای که زندگی میکنید، سازمان آلرژی، استاندارد یا میزان گرده را اعلام میکند. در روزهای خشک و بادی در داخل خانه بمانید.
• بعد از برگشت به خانه و قبل از خوابیدن، دوش بگیرید – دوش گرفتن به شستشوی گرده از بدن کمک میکند. شستن صورت کمک بیشتری است به رهایی از آلرژی.
•  هوا را صاف و تمیز کنید – درب و پنجره ها را ببندید و ایرکاندیشن (air conditioning) خانه و یا اتومبیل را باز کنید. با یک متحصّص راجع به سیستم گرما، سیستم تعویض هوا و سیستم سرد کردن در خصوص آلرژی و به کاربردن فیلتر و تعویض آن در مواقع لازم صحبت کنید.
• حیوانات اهلی نقل کننده گرده هستند – گربه ها که معمولا در داخل و خارج خانه زندگی میکنند میتوانند انتقال دهنده گرده به داخل خانه باشند. در فصل آلرژی زا می توانید گربه را در داخل خانه نگه دارید. چون گرده در پشم حیوانات پنهان میشود،از خوابیدن با حیوانات اهلی و بودن با آنها در خارج از خانه در فصل آلرژی زا پرهیز کنید.
• کار باغبانی و نظافت حیاط را به دیگران واگذار کنید – کارهایی مانند چمن زدن، جمع کردن برگ و نظیر آنها آلرژی را تحریک می کند، لذا سعی کنید که این نوع کارها را انجام ندهید. اگر نمی توانید که این کارها را نکنید از ماسک استفاده کنید و همچنین چند ساعت قبل از شروع به این نوع کار از داروهای ضد آلرژی استفاده کنید.
• شستشوی سینوس (sinus) – از طریق سوراخهای بینی با محلول سِی لین (saline) راه عبور هوا در بینی را شستشو دهید و سعی کنید مواد آلرژی زا را با فشار از بینی خارج کنید. در جستجوی وسیله ای پلاستیکی که قابل فشار دادن باشد مانند نِتی پات (neti pot) « نتی پات یک ظرف کوچک مانند یک قوری است که لوله ای ظریف دارد و برای شستشوی داخل بینی بکار میرو‌د» نتی پات را میتوانید در داروخانه یا مغازه های مواد بهداشتی پیدا کنید.

کم کردن علائم آلرژی

تعداد زیادی از داروهای ضد آلرژی بدون نیاز به نسخه پزشک در داروخانه ها وجود دارد که میتواند به کم شدن علایم و نشانه های آلرژی کمک کند بهتر است با یک متخصّص آلرژی برای راهنمایی و یا گفتگو در مورد انتخاب دارو و یا نسخه پزشک صحبت کنید.

اگر علایم را مرتّبا دو روز در هفته تجربه می کنید بهترین درمان کورتی کاستروید نازال اسپری (corticosteroid nasal spray) میباشد. فلو تی کی سُن (Fluticasone) که درمان کننده آلرژی هم می باشد و تی یام سینولون (triamcinolone) داروهایی هستند که نیاز به نسخه پزشک ندارند. این داروها بی خطر و انتخاب درستی است که میتوانید در دراز مدّت آنها را مصرف کنید.

مصرف این داروها که به صورت اسپری می باشند اگر به مدّت دو هفته به طور مداوم مصرف شود، نتیجه بخش است. چنانچه در محلی زندگی می کنید که فصل گرده افشانی در اواسط اردیبهشت (اواسط ماه اپریل) شروع می شود بهتر است که اسپری را از اول اردیبهشت (اول ماه اپریل) شروع کنید.

کم کردن علائم آلرژی

تعداد زیادی از داروهای ضد آلرژی بدون نیاز به نسخه پزشک در داروخانه ها وجود دارد که میتواند به کم شدن علایم و نشانه های آلرژی کمک کند بهتر است با یک متخصّص آلرژی برای راهنمایی و یا گفتگو در مورد انتخاب دارو و یا نسخه پزشک صحبت کنید.

اگر علایم را مرتّبا دو روز در هفته تجربه می کنید بهترین درمان کورتی کاستروید نازال اسپری (corticosteroid nasal spray) میباشد. فلو تی کی سُن (Fluticasone) که درمان کننده آلرژی هم می باشد و تی یام سینولون (triamcinolone) داروهایی هستند که نیاز به نسخه پزشک ندارند. این داروها بی خطر و انتخاب درستی است که میتوانید در دراز مدّت آنها را مصرف کنید.

مصرف این داروها که به صورت اسپری می باشند اگر به مدّت دو هفته به طور مداوم مصرف شود، نتیجه بخش است. چنانچه در محلی زندگی می کنید که فصل گرده افشانی در اواسط اردیبهشت (اواسط ماه اپریل) شروع می شود بهتر است که اسپری را از اول اردیبهشت (اول ماه اپریل) شروع کنید.

سایر امکانات عبارتند از:

• آنتی هیستامین ها (Antihistamines) – آنتی هیستامین ها میتوانند به خارش، ریزش آب از چشم، عطسه زدن و ریزش آب از بینی کمک کنند. گروه اول آنتی هیستامین (بنادریل) مصرف کننده را دچار سرگیجه میکند و ممکن است افراد مسن را به سرگیجه دچار کند که به مراتب بدتر از علایم آلرژی می باشد. امروزه گروه جدید آنتی هیستامین ها که ایجاد سرگیجه نمی کنند مانند لوراتادین (Loratadine) و فکسو فِنَدین (fexofenadine) بیشتر توصیه می شوند. علاوه بر این داروهای خوردنی، آنتی هیستامین های دیگری مانند اسپری برای بینی و قطره چشم وجود دارند.
• دی کان جستنت (Decongestants) ³منبع، ویکی پدیا – داروهایی که باعث باز شدن بینی و کم شدن ورم میشوند. – متخصّصین آلرژی در مایو (Mayo) کلینیک به کار بردن دی کان ژستان ها را توصیه نمیکنند چون باعث بالا رفتن فشار خون میشوند. اگر اسپری دی کان جستنت بیشتر از چند روز متوالی به کار برده شود، آلرژی بدتر از قبل خواهد بود.
• معالجات دیگر – ممکن است پزشک متخصّص آزمایش پوست و خون را برای تشخیص آلرژی و مبارزه با آن و مداوای سریع تر را توصیه کند.

برای آزمایش آلرژی از راه پوست، چند قطره از موادی که گمان می رود که باعث آلرژی است با سوزن وارد پوست میشود. اگر شخص به آن ماده حسّاسیّت داشته باشد عکس العمل شدید آن به صورت توده ای برجسته روی پوست و نمایان میشود. تست از طریق خون راه دیگری است برای تشخیص موادی که ایجاد آلرژی میکنند.

اِمیو نو تراپی (immunotherapy)⁴منبع، ویکی پدیا – یا بیولوژیکال تراپی ،درمان امراضی است از طریق فعّال و قوی کردن سیستم ایمنی بدن.روش دیگری است که در مدّت زمان طولانی به کار میرود. معمولا سه تا پنج سال شخص مقدار بسیار کمی از ماده ای که برای او آلرژی ایجاد می کرده تزریق می کند و ایمنی سیستم بدن به تدریج در مقابل ماده آلرژی زا مقاوم میشود. برای بعضی از حسّاسیّت ها ممکن است قرص های که زیر زبان حل میشوند استفاده شود.

به کار بردن اِسپری به طرز صحیح در بینی

اگر سر لوله اسپری بینی را به سمت مرکز بینی وارد کنید، دارو را به قسمت میانی بینی بنام سِپتُم (septum) پاشیده اید که به آن قسمت آسیب و صدمه وارد کرده اید. اگر اسپری را بنحو صحیح استفاده نکنید، کمتر از دارو بهره مند شده اید.

بکار بردن اسپری بینی به طور صحیح:

•  داخل بینی را با خارج کردن هوای آن تمیز کنی.
•  داروی داخل بطری را تکان دهید.
• پیشانی را به طرف کف اتاق متمایل کنید.
• سر اسپری را داخل سوراخ بینی قرار دهید در حالی که آن را به طرف بالا و و گوش حرکت می دهید.
• در حالی که نفس را به آرامی به بالا میکشید، بینی را اسپری کنید.
• این کار را برای سوراخ دیگر بینی تکرار کنید.
• سر بطری اسپری را بعد از استفاده با یک دستمال کاغذی تمیز کنید.