ترجمه شده توسط دکتر نیکو تفردی با اجازه ویژه از مایو کلینیک.
عوامل بازدارنده از به کار بردن سمعک
هفته ها است که اشتیاق دارید نوه های خود را ملاقات کنید. در حالی که اطراف میز ناهار خوری با نوه ها نشسته اید، هیجان زده اید که از فعّالیتهای اخیر و زندگی روزانه آنها مطّلع شوید.
به هرحال وقتی که زمان آن میرسد، به براحتی نمی توانید بفهمید که آنها چه میگویند. تلاش برای شنیدن نوه ها خسته کننده می شود و بچه های بزرگتر از تکرار صحبتّهای خود ناامید می شوند.
شاید شما سمعک ندارید و یا آنکه دارید ولی از آن استفاده نمی کنید. معمولا این جریان بین سالخوردگان وجود دارد. تقریبا فقط ۱۴٪ از بزرگسالان ۵۰ ساله و یا مسن تر از سمعک استفاده می کنند.
از دست دادن قدرت شنوایی مهمتر است از تلاش برای گفتگو با نوه ها است. عدم توانایی در برقراری رابطه با مردم باعث تنهایی بیشتر، نگرانی و ترس می شود. بنابراین چه عواملی باعث میشود که سمعک را به کار نبرید.
آنچه که امروز می شنوید، فردا نخواهید شنید
سلّولهای بسیار کوچک مویی، سیلیا (cilia) در داخل گوش که [کاچ لی (cochlea) حلزون گوش] نامیده می شود قرار گرفته اند. در شنوایی نرمال، سلولهای مویی صدا و ارتعاشات را به علامات الکتریکی تبدیل به مرکز شنوایی موجود در مغز ارسال میدارند.
سن و در معرض بودن صدای بلند سلولهای مویی را آسیب میرسانند و یا حتی از بین میبرند. بنابراین علامات الکتریکی به طور کامل و صحیح و حتی بعضی از آنها ابدا رد نمی شوند. از دست دادن شنوایی به علت آسیب گوش داخلی به عنوان [سنسوری نورال (sensorineural) کاهش حس شنوایی] شناخته شده است.
کار سمعک بلند کردن صدا است. بلند شدن صدا از طریق یک میکروفون کوچک است که صدا را می گیرد و در داخل یک اِسپیکر(speaker) آن را قوی میکند. به این ترتیب قدرت شنوایی را به شما برمی گرداند و باعث برقراری ارتباط با دیگران می شود.
چرا از به کار بردن سمعک امتناع میکنیم؟
شاید به سمعک اطمینان ندارید ویا به عللی دیگر خود را از به کار بردن آن بی نیاز می دانید.
- کاملا قادرم که بشنوم – از دست دادن شنوایی به تدریج به سراغ انسان می آید و معمولا در ابتدا انسان قادر به تشخیص آن نیست. شاید از راه های دیگر بتوان کمبود صدا را جبران کرد. برای مثال به راحتی میتوان صدای تلویزیون را بلند کرد و یا از طریق حرکت لبها صحبتهای دیگران را درک کرد.
ممکن است تصوّر کنید که چون صدا هنوز برای شما کافی است، مشکل شنوایی ندارید. ولی با اینکه صدا به حد کافی بلند است درک تلفظ بعضی صداها مشکل می شود. برای مثال: شنیدن بعضی از حروف بی صدا مانند «ف»، «ه،ح»و «س» با صداهای دیگر درهم می شوند.
- گرانی قیمت سمعک — متاسفانه قیمت سمعک توسط شرکتهای بیمه پرداخت نمی شود. در آمریکا سازمان فود اند دراگ (Food and Drug Administration) تصویب کرده که سمعک بدون نسخه پزشک در دسترس مردم قرار گیرد.
- سمعک برای من کار نمیکند — سمعک مطمئنا به شنوایی کمک می کند ولی مشکلات خاص شنوایی را برطرف نمیکند مثلا شنوایی را مانند سابق به حالت طبیعی آن بر نمی گرداند.
به علاوه عادت کردن به سمعک نیاز به زمان دارد و لازم است برای چندین بار یک متخصّص سمعک را با گوش داخلی تعدیل کند. برای آنکه سمعک شنوایی را بهتر کند، مغز باید با صداهایی که شاید شخص برای سالها قادر به شنیدن آن نبوده آشنا شود مانند صدای «وزوز» یخچال و یا جلینگ دست کلید. حتی صدای شخص ممکن است بنظر او عجیب به نظر برسد ولی مغز کم کم با آن صدا عادت می کند.
شاید بعضی اشخاص از سمعک فقط در مواقع خاصّی مانند رفتن به یک سخنرانی و یا شرکت در یک کلوپ استفاده کنند. ولی متخصّصین مِیُ (Mayo Clinic) کلینیک معتقدند که تمام روز باید از سمعک استفاده شود.
- عدم تمایل از آگاه شدن مردم — از دست دادن شنوایی امری است طبیعی و بسیار معمول. حدود یک سوم از افراد ۶۵ تا ۷۴ ساله دچار از دست دادن شنوایی می شوند. ۵۰ درصد از افراد ۷۵ ساله و مسن تر نیاز به سمعک دارند. شاید بعضی از افراد تصوّر کنند که به کار بردن سمعک دلیل بر بی کفایتی آنها است، در حالی که به کاربردن سمعک دلیل بر اعتماد بنفس،علاقه به خدمت به همنوع و شرکت در فعّالیّتهای اجتماعی است.
چنانچه هنوز قانع به مزایای سمعک نشده اید، مزایای سمعک را به قرار زیر یک بار دیگر مورد توجّه قرار دهید:
- رابطه با مردم – قدرت بحث و گفتگو و شرکت در محاوره باعث داشتن رابطه با مردم و پیشگیری از انزوا می شود. افراد مسنّی که سمعک را به کار میبرند تمایل به شرکت در فعّالیتهای اجتماعی دارند. علاوه بر آن مقاومت بیشتری برای کنترل احساسات خود دارند و روابط خود را با دوستان و آشنایان ادامه میدهند. کسانی که سمعک را به کار نمیبرند از این مزایا نمی توانند برخوردار باشند.
- وزوز گوش – شنیدن صدای « وزوز»، «رینگ»، «هام» و « زینک» همه استنباط گوش داخلی است در حالی که چنین صداهایی وجود خارجی ندارند. چنانچه دچار کاهش شنوایی هستید، با به کار بردن سمعک اینگونه صداها کمتر شنیده می شوند. بعضی از سمعک ها میتوانند به از بین بردن این صداها کمک کنند.
میزان تشخیص و درک – متاسفانه کاهش شنوایی، با کاهش درک و تشخیص شخص همراه است. تحقیقات نشان میدهد که کمبود شنوایی با دی مِن شیئا (dementia) ارتباط دارد. استفاده از سمعک احتمالا باعث پیشرفت میزان تشخیص و درک می شود.
- کمک به سالم ماندن نیروی دماغی و عاطفی – از دست دادن شنوایی ممکن است شخص را در مورد روابط اجتماعی نگران و متزلزل کند. تحقیقات نشان داده که بین کاهش شنوایی و افسردگی ارتباط مستقیم وجود دارد. یک مطالعه تحقیقی که به منظور مقایسه افرادی که دچار از دست دادن شنوایی نشده اند با افرادی که شنوایی را ازدست داده اند نشان میدهد که بیش از ۴۰٪ از این افراد (مبتلا به کاهش شنوایی) در مدّت ۵ سال به مراتب بیشتر در ریسک افسردگی (depression) می باشند.